فیزیازانەیل گەردوونیگ کوانتۆمی بویچگکریاگ دروس کەن ئەرا لێکۆڵینەوە لە سروشت وەخت

شەفەق نیوز ـ وەشوینکەفتن 

تاقیکردنەوەیگ ناوازەی فیزیا ری نوویگ پێشکەش کردیە ئەرا لێکۆڵینەوە لە یەکیگ لە کوەنترین پرسیارەیل زانست و فەلسەفە: ئەرا وەخت وەرەو نوا چوود، و ئایا هاتێ وەخت  لە خود ئاڵشتکاریەیل ناو سیستمیگ فیزیکییەو سەرچەوە بگرێد؟

توێژەرەیل لە زانکۆی بێرمینگهام سیستمیگ کوانتۆمی بویچگکریاگ وە وەکارهاوردن نزیکەی 24 هەزار گەردیلە دروس کردنە کە ئەرا پلەی گەرمی تەنهی چەن بەشیگ ملیار لە بان سفر ڕەها سەردەوکریانە.

لەبڕ پەیمانەکردنەگە سیستمەگە وە ساعەت دەریایی، فیزیازانەیل لێکۆڵینەوە لە ئاڵشتکاریەیل بەشەوبوین تەنۆلکەیل و ئەنترۆپی لەناو خود سیستمەگەدا کردن و دەرکەفت  ئی ئاڵشتکاریەیلە ناوخوەییەیلە توەنن ری   ماندار بن ئەرا ریزکردن رویداوەیل و پێناسەکردن رەوت وەخت.

تاقیکردنەوەگە ژینگەیگ کۆنترۆڵکریاگ دروس کرد کە گەردیلە  وە وەردەوامی کیشانەو و کرجەوبوون ، ئەوەیش مۆدێلیگ سادەکریاگ لە تەقینەوەی گەورە (Big Bang) و کرژبوین گەورەی گریمانەیی (Big Crunch) پێکهاورد، کە وە چەمک "وەخت ئەنترۆپی" ناسرێد و ری ئەرا شرۆڤەکردن گیچەڵەیل تیۆرییەیل میکانیکی کوانتۆم وازکەێد.