شەفەق نیوز ـ وەدویاچگن

‏وەگەرد هاتن وەرز تاوسان و وەخت دانشتن لە ناو باخچە، مرویژە یەکیگە لە بیزارکەرترین گیچەڵەیل.

‏چەن ری باویگ هەس جویر سرکەی چەرمگ، تووکڵ لیموو یا ئاو کوڵیاگ فرەجار جویر چارەسەر وەختانە وەکارتێد، باوجی پەیاکردن ماددەی سروشتیی بەهێز وە ناو "دیاتۆمایۆس ئێرث" (Diatomaceous Earth) ئاڵشتکاری گەورە دروسکردیە ئەرا لەناوبردن یەکجاریی مروژە.

‏مادەگە وە کوڵکریاگ (DE) ناسررێد، وە پیچەوانەی ناوەگەی خاک یا خوەڵ ئاسایی نییە، بەڵکم  پاودەریگ سروشتییە کە لە وەجیماگەی مایکرۆسکۆپیی زیندەوەرە دەریاییە کوەنەیل (قەوزە خەرگینەیل) درسبویە.

‏ئێ وەجیماگە سروشتیەیەیلە بوونە مدوو هشکەوکردن و لەناوداین مروژەیل وەشیوازەی تەواو ئۆرگان، بی ئەوەگ هەوەجە وە وەکارهاوردن دەرمان کیمایی زەرەدبەخش بکەێد.

‏

‏شەفەق نیوز ـ وەدویاچگن

‏توێژینەوە زانستیەیل دیاریکەن خواردن تفت وەشیوەی ناوەن  هاتێ چەندین وەلیفەت تەندروسی بیاشتوود جویر خاسترکردن تەندروسی دڵ.

‏لە توێژینەوەیگ فراوان کە لەبان نزیکەی نیم ملیۆن کەس لە چین ئەنجامدریا دەریخستیە ئەو کەسەیلە هەفتانە شەش تا هەفت جار خواردن تفت خواردنە رێژەی مردنیان وە بەراورد وەو کەسەیلە وە دەگمەن تفت خواردنە کەمترە وە بڕ 14%.

‏توێژەرەیل هووکارەگەی گلەودەن ئەرا مادەی  "کاپسایسین" کە ئەو پێکهاتەیەیە وەرپرسە لە تام تیژی، چونکە کار لەو ڕیشاڵە دەمارییەیلە کەێد کە پەیوەستن وە هەسکردن وە گەرمی و ژان، و هاتێ بەشدار بوود لە خاسترکردن بڕیگ لە کارەیل لەش.

‏ کاپسایسین هاتێدەسمیەتیدەر بوود لە بەرزەوکردن   ئاست کۆلیسترۆڵی خاس (HDL)، و کەمکردن وەکارهاوردن نمەک لەری وە قایمەوکردن هەس کردن وەتام شووری، یەیش هاتێ کاریگەری ئەرێنی بیاشتوود لەبان پەستان خوین و تەندروسی دڵ.

‏

شەفەق نیوز - چەودیاریکردن

یەکێتی ناودەوڵەتی تووپان (فیفا)، خوەی ئامادە کەێد ئەرا ئەنجامدان ئاڵشتکارییگ بیوینە لە بازی کۆتایی جام جیهانی 2026، دۊای ئەوەگ بڕیار دا ماوەی هچان ناوەین هەردوگ نیمەی بازیەگە دریژەو بکەێد ئەرا ناوەین 25 تا 30 خولەک، ئەرا سازدان نمایشیگ هونەری گەورە کە هاوڕێی بازی کۆتایی پاڵەوانێتییەگە بوود.

رووژنامەی "زا تايمز" بەریتانی باس ئەوە کرد، نمایشەگە بەشداری بڕسگ لە ئەسارەیل میوزیک جیهانی وەخوەی دوینێد، لە ناویان جاستن بیبەر، و شاکێرا، و مادۆنا، و تیپ "بی تی ئێس"، و بێرنا بوی، هاوتا وەگەرد تیپ "گۆڵدپلەی"، وە ئەوەگ بەشدارییەیلیان ناوەین ئاهەنگ وەرجە بازی و نمایش سەرەکی لە ماوەی هچانەگە بەشەو بوود.

لەبان ئەوەگ یاسایل تووپان ماوەی هچان ناوبەین هەردوگ نیوەی بازی تەنیا ئەرا 15 خولەک دیاری کەێد، رووژنامەگە ئاشکرا کرد کە ناوجیکەر بازیەگە وەشیوەی فەرمی وە دریژکردنی رازی بوود، لە گامیگ نشان وە ئەوە دەێد فیفا تەواوکردن ریکارەیل رێکخستن تایبەت وە ئی بڕیارە تەواو کردگە.

ئی ئەزموونە یەکەم جار نییە لە جۊرەگەی، کە وەرجە ئینە ماوەی هچان لە بازی کۆتایی جامیجیهانی یانەیل ئەرا 24 خولەک دریژە کیشیا، ئەوەیش وە هوکار سازدان نمایشیگ هونەری هاوشیوە، کە یە لەو وەختە رەخنەیل لە لایەن هەردوگ یانەیل "چێڵسی" و "پاری سان جێرمان" لەلی کەفتەوە.

لە لای خوەی، وەڕێوەبەر ئۆپەراسیۆنەیل لە جام جیهانی، هایمۆ شیرگی، دووپات کرد کە ئاهەنگ کۆتایی ناوەین میوزیک و کلتوور و تووپان گردەو کەێد، تا کۆتایییگ ئاهەنگ دروس بکەێد  کە وەرجە رسوومەیل تاجدانان پاڵەوان جیهان بوود.

چەوەڕی کریەێد ئی ئاڵشتکارییە رەنگدانەوەی لەبان سیتەم بازیەگە بیاشتوود، وەتایبەت ئەرا ئەو هەڵوژاردەیلە کە پشت وە ئاواز خێرا و کۆنترۆڵکردن بەسن، لە وەختیگ ئەرا بازیزانەیل دەرفەتیگ دریژتر ئەرا دووارە وەدەسهاوردن وزەیان ئەرا وەراوردکردن وە ئەوەگ یاسایەیل ئیسە دیارییان کردگە، تا راگەیانن فەرمی فیفا هۊردەکارییەیل تەواو ئەرا ئی رێکخستن نائاساییە لە ماوەی رووژەیل ئایندە.

شەفەق نیوز - چەودیاریکردن 

چەوەیل عاشقەیل تووپان، شەو چوارشەممە، وەرەو ئەو رویوەڕویبوینە چەوەڕیاگە نووڕن کە هەڵوژاردەی ئینگلتەرە و ئەرژەنتین، هەڵگر نازناو جام جیهانی، لە یاریگای شار ئاتلانتا لە ویلایەتە یەکگرتگەیل ئەمریکا گردەو کەێد، لە چوارچیوەی بازیەیل قۆناغ نیمەی کۆتایی مۆندیال 2026.

بڕیارە بازیەگە لە سەعات دەی شەو وە وەخت بەغداد دەسوەپی بکەێد، ئەوەیش وەو مەرجە کە براوەی بازیەگە لە بازی کۆتایی وەگەرد هەڵوژاردەی ئیسپانی یەکگرێد، لە وەختیگ دۆڕیایەگە کەفێدە تویش هەڵوژاردەی فەرەنسا لە بازی دیاریکردن پلەی سێیەم.

بازیەگە یەکەم رویوەڕویبوین فەرمی ناوەین هەردوگ هەڵوژاردەگەس لەوەخت کۆتاییەیل جام جیهانی 2002 لە کۆریای باشوور و ژاپۆن، ئەوەیش رەنگ و بوویگ میژوویی وەرەو بازیە دەێد، بیجگە لە گرنگییەگەی لە دیاریکردن یەکیگ لە لایەنەیل بازی کۆتایی.

هەڵوژاردەی ئینگلتەرە چەو لە بازی کۆتایی جام جیهانی ئەێد ئەرا یەکەم جار لە ماوەی نزیکەی 60 ساڵە، وە سەرکردایەتی ئەسارەگەی جود بێلینگهام، لە وەختیگ ئەرژەنتین وە سەرکردایەتی لیۆنێل مێسی تەقەلا دەێد مقیەتی نازناوگە بکەێد، تا بوودە یەکەم هەڵوژاردە کە سەرکەفتگ بوود لە زەرگریکردن لە جام جیهانی لەوەخت تاجدانان بەڕازیل وە نازناوگە لە ساڵ 1962.

هەڵوژاردەی ئەرژەنتینی رەسیە قۆناغ نیمەی کۆتایی دۊای ئەوەگ لە بڕەو وە نەمرەی تەواو پلەی یەکەم وەدەس هاورد، وەرجە ئەوەگ سەربکەفێد وەبان کەیپ ڤێرد و میسر و سویسرا لە قۆناغەیل دەرکردن.

ئەرا هەڵوژاردەی ئینگلتەرە، سەری کەفت ئەرا چوارگووشەی زەڕین دۊای ئەوەگ لە کۆمەڵەگەی پلەی یەکەم وەدەس هاورد، پەییش کۆنگۆی دێمۆکراتیک و مەکسیک و نەرویج نادە پشتسەر، تا وەخت مەوقەی وەگەرد ئەرژەنتین دیاری بکەێد لە یەکیگ لە دیارترین رویوەڕویبوین لە پاڵەوانێتییەگە.

شەفەق نیوز ـ وەدویاچگن

‏پەیاکردن شەش توپ کانزایی گەپ لەبان کەناراوەیل

‏ "فۆرێست بیچ" لە ویلایەت کوینزلاندی ئوسترالیا، بویە مدوو دروسبوین دڵەڕاوکێ و چووڵکردن بەشیگ لا کناراوەگە وەلایەن هێزە ئەمنیەیلەو.

‏وەپای خەوەریگ  ماڵپەڕ"TOI"، ئێ ته‌نە بریقە دیرێد قەوارەی دوو چەنە توپیگ باسکەس، لە 3ی تەممووز دەرکەفتن و سەرەتا جویر ماددەی رخدار وەردیان رەفتار کریا.

‏دویای لێکۆڵینەوە، ئاژانس بۆشاییگەرایی ئوسترالیا (ASA) راگەیان ئێ ته‌نەیله وەجیماوەگەی موشەکیگی ئاسمانیی دەرەکین کە دوارە هاتنەسە ناو بەرگەهەوای زەوی.

‏یانە وە  "تووپ چووڵایی" (Space balls) ناسریانە و لەڕاسی ئامێر پەستانن ئەرا ئەمارکردن سزەمەنی یا گاز لە ژیر پەستان فرە بەرز لەناو مووشەکەیل وەکارتیەن.

‏

‏

‏

‏شەفەق نیوز ـ وەدویاچگن

‏توێژینەوەیگ نوو کاریگەری پرۆتین ئاژەڵ وەبان تەندروسی گورچگ ئاشکراکەێد.

‏توێژینەوە چینیەگە ئاشکرایکرد جیاوازی وەرچەویگ لە کاریگەری سەرچەوەیل پرۆتین ئاژەڵی لەبان تەندروسی گورچگ هەس، وە جویریگ ئەنجامەیل دەرخستنە شێواز خواردن هاتێ فاکتەر یەکلاکەربوون لە دروسبوین سەنگ گورچگ.

‏وە شیەوکردن داتا و زانیاریەیل کە 830 کەس بەشداربوین و دەرکەفت خواردن گوشت سوور وە بڕ فرەیگ پەیوەنی هەس وە زیایبوین ئەگەر تویشهاتن وە سەنگ گورچگ سێ ئەوەنە زیای کەێد بەراورد وەو کەسەیلە کەمتر خوەن، لە وەختیگ ئەو کەسەیلە ماسی لە سیستەم خوەراکیان پشت گووش نیەخەەن، داوەزیان وەرچەویگ لە رخداریەیل توومارکردنە وە نزیکەی 67٪ە.

‏ئەرا خوەپاراستن لەی بیماریە، پسپۆرەیل دووپاتکەن  لەبان گرنگی ئاگاداربوین لەو خوەراکەیلە  دەولەمەنن وە مادەی  "ئۆکسالات" کە بوودە مدوو زیایبوین سەنگ گورچگ.

‏

‏شەفەق نیوز ـ وەدویاچگن

‏جەستن بیبەر وە فەرمی بەشداری لە کۆنسێرت ناوەین دوو تایم بازی کۆتایی مۆندیال 2026 کەێد کە بڕیارە لە  19ی تەممووز وەڕیوەبچوود.

‏وەپای خەوەریگ ماڵپەڕ"nypost"، بیبەر جویر یەکیگ لە ئاسارە سەرەکییەیل هاوشان شاکیرا، مادۆنا و گرووپ BTS لەی نمایشە مێژووییە دەرکەفێد،  کە یەیش بوودە  یەکەمین کۆنسێرت ناوەین دوو تایم(Halftime show) لە مێژووی جام جیهانیی فیفا.

‏بیجگە لەی ئاسارە، چەندین هونەرمەن تریش بەشداری لە نمایشەگە کەن، لەوانە گورانیچڕ ناسریاگ شێواز  "بێرنا بۆی" (لە گوزەشتە وەرد  شاکیرا گورانی فەرمی مۆندیالیان وە ناو Dai Dai چڕیە)، رێبەر ئۆرکێسترای ڤەنزوێلی گوستابۆ دودامێل، و گرووپ کۆرس و گورانیچڕین سەرەتایی نیویۆرک (PS22 Chorus) وە هاوبەشی وەرد گرووپ کۆڵدپلەی.

‏شەفەق نیوز ـ وەدویاچگن

‏کەمی ڤیتامین D یەکیگە لە گیچەڵە تەندروسیەیل کەفرە کەس تویشی بوون باوجی توەنێد کاریگەری گەپیگ لەبان سوخان و سیستەم وەرگیری و تەندروسی گشتی لەش بیاشتوود.

‏ڤیتامین D رۆل گرنگیگ دیرێد لە وەرگردن  کالیسیۆم و مقیەتیکردن سوخان و دگان، سەرچەوەی سەرەکی ئێ ڤیتامینە خەوەرە باوجی بڕیگ خواردن دیاریکریاگ پاڵپشتکەرن جویر ( ماسى و خا).

‏نیشانەیل کەمیی ڤیتامین D فرەجار وە شیوەیگ یەواش دەرکەفن باوجی گرنگە ئاگاداربوید:

‏– شەکەتی و بی هازی.

‏– ژانە سوخان.

‏– لاوازیی ماسیلچە.

‏– زوی تویشهاتن وە بیماری (کەمبوین وەرگریی لەش)

‏– هەسکردن وە دڵتەنگی.

‏ئەگەر کەمی ڤیتامین D وەردەوامبوود، توەنێد بوودە مدوو چەنن گیچەڵیگ تەندروسی لەوانە: 

‏– لاوازی و شکان سوخان.

‏– زیایبوین رخداری بیماری دڵ.

‏– کاریگەری لەبان کارکردن مێشک و هەست.

‏– لاوازیی سیستم وەرگری و زیایبوین تویشهاتن وە بیماری.

‏پزیشکەیل دیاریکەن، هەوەجەکەێد ئاگاردار ئاست پوریایگ  D بون ئەرا لەش، هەوەجە کەێد وە شیوەی رێکخریاگ سوود لە تیشکخوەر وەربگرن، خواردن پڕ لە ڤیتامین D بخوەن.

شەفەق نیوز ـ وەدویاچگن

‏رێژەی بەرزەوبوین کۆلیسترۆل لە سەرانسەر جیهان بویەسە بیماریگ باو و رخدار.

‏وەپای خەوەریگ ماڵپەڕ" aol"، داوەزانن سروشتی 

‏ کۆلیسترۆڵ، پسپۆرەیل دڵ و خوەراک پێشنیار کەن

‏خواردن چەوریە تێرەگن و چەوریە دەسکردەیل و روینەیل کەمەرەیی کەم بکرێد چوینکە هووکار سەرەکین ئەرا بەرزەوبوین کۆلیسترۆل.

‏باس لەوەشکەن، چەرەساتەیل جویر  (گردەکان، بادەم، بستە) جویر خوەراک شمارە یەک دابنرێد، خواردن نزیکەی یەک لەبان سێ کوپیگ چەرەس بی نمەک لە رووژیگ ئاست کۆلیسترۆل گشتی و کۆلیسترۆل بەد  (LDL) کەم کەێد و پەستان خوینیش داوەزنێد.

‏ هەمیش خواردن "نیسک" بژاردەی ترەکە لە نایابەیل، چوینکە دەوڵەمەنە وە ریشال تەواو، مەگنیسیۆم و پۆتاسیۆم، ڕیشاڵ ناو نیسک لەناو ریخەڵوی وە کۆلیسترۆڵەگە لکێد ریگە گرێد لە مژینی ، یەیش وە شیوەیگ وەرچاو کۆلیسترۆڵ بەد داوەزنێد  و مقیەتی تەندروستیی دڵ کەێد.

شەفەق نیوز - چەودیاریکردن 

ئمڕوو جومعە، زانایەیل وتن کە تۊشبۊن وە کۆڤید-19 شایەت بوودە هوکار کێشەیل لە نووڕستن، و دووپات ئەوە کردن کە یە کاریگەرییگ نووە و چوودە ناو لیست ئاڵووزییەیل دۊر مەودا ئەرا ڤایرۆسەگە.

 لێکۆڵینەوەگە کە توێژەرەیل لە زانکۆی لینشۆپینگ سویدی سەرپەرشتیی کردن، نزیکەی 100 کەس لەخوەی گرد کە تۊش کۆڤید-19 بۊن و هەوەجە وە خەفتن لە خەسەخانە نەیاشتن، باوجی دەردەداری لە کێشەیل دیە کێشان کە ناوەین 3 مانگ و 3 ساڵ وەردەوام بۊن.

 تۊشهاتگەیل باس دەردەدارییان لە بێیاری فرە، و هەستیاریی فرەیگ ئەرا رۊشنایی، و ژان تونیگ لە چەو، و سەختی لە وردی نووڕستن دیە کردن، تا رادەیگ کە بەشیگیان دی توانای خوەنستن دەقەیل نەیاشتن، ئەوەگ کە ریگیری لەلیان کرد لە وەردەوامبۊن لە خوەنستن یا کار.

 جی باسە کە وەشکینە باوەیل ئەرا چەو هیچ گیچەڵیگ ئاشکرا نەکردن، ئەوەگ کە پزیشکەیل وە بی توانایی لە پیشکەشکردن دەسنیشانکردن یا شیەوکردن ئەرا نیشانەیل هیشتەو.

 ئەرا چارەسەرکردن ئی باوەتە، تیمەگە ەەراورد شیوەی ئی بیمارەیلە وەگەرد بڕیگ کۆنترۆڵکریاگ لە 32 کەس کە ئەوانیش تۊش کۆڤید-19 بۊن کردن باوجی بی ئەوەگ کێشەیل دیە لەبانیان دەرکەفێد.

دۊاتر توێژەرەیل پەنا بردن وە دوو تاقیکردن پسپۆڕی، یەکەم ئاشکرای هەوکردن کویەنە و خراوەوبۊن لە فرمانەیل فرەیگ چەو کرد کە دەمارەیل مێشک کۆنترۆڵیان کەن، لە وەختیگ دۊەم، کە شیکاری پرۆتینەیل لە شلەی ئەسرەیل کرد، دەرکەفتن شیواز نائاسایی لە پرۆتینەیل رێکخەر ئەرا دەمارەیل و وەرگری نشان دا، کە چۊ ئەو بیماریەیل کۆڤید-19 سەخت و کوشندەسە.

 پرۆفیسۆر نیل لاگالی، نویسەر سەرەکی لێکۆڵینەوەگە دیاری کرد، کە ئی تاقیکردنەوەیل پێشکەفتگە ئەوەگ ئاشکرا کردن کە وەشکینە ئاساییەیل لە دۊنینی شکست هاوردن، و دووپات کرد کە کێشەیل دیە لای تۊشهاتگەیل ئیسە دی شایەت شیەوکردن.

 دەرکەفت کە زەرەدڕەسین دەمارەیل لەئەنجام ڤایرۆسەگە بۊە هوکار گیچەڵ لە فرمان گلارەی چەو، ئەوەگ کە هیشت ری وە چگن وەناو بڕ فرەتریگ لە هەوەجە لە رووشنایی بیەێد، و ئیەیش شیەوکردن ئەرا هەستیاری رووشنایی تون کەێد کە بیماریەگە داد لەلی کردن، و هەرلیوا سەرژان و سەختی خوەنستن و وردی نووڕستن کە وەگەردی هاتن، هەرچۊن پەیوەندی زەرەدڕەسین دەمارەیل وە دەرکەفتن چەوخێلی لای بەشیگیان دریا، لە وەختیگ هەردوگ چەوگە توانای خوەیان لەبان هەماهەنگی وەگەرد یەک لەدەس دەن.

 توێژەرەیل ئومید دیرن کە ئەنجامەیلیان لەبان مەودایگ فراوانتر گشتی بکریاێد، وە داننان وە ئەوەگ لێکۆڵینەوەگەیان تەنیا نموونەیگ بۊچگ لە سویدەیەیل لەخوەی گردگەر و ئومید خوازن کە ئی پەیاکردنە بوودە هوکار وەرەونوابردن چارەسەرەیل کاریگەر، باوجی دان وەپی دەن کە ریەگە هێمان دۊرە ئەرا فامستن چۊنیەتی کەمەوکردن ئی دەردەداریی وەردەوامە.

شەفەق نیوز - چەودیاریکردن 

یاریگای لۆس ئەنجلۆس، لە سەعات دەی ئیوارەی ئمڕوو جمعە، میوانداری بازییگ چەوەڕیکریاگ کەێد کە هەڵوژاردەیل ئیسپانیا و بەلجیکا گردەو کەێد، لەناو رکابەرییەیل قۆناغ چارەکی کووتایی لە جام جەهانی 2026، کە لە ویلایەتە یەکگرتگەیل ئەمریکی و کەنەدا و مەکسیک وەڕیەو چوود.

 هەردوگ هەڵوژاردەگە وە ئومیدیگ گەورە چنە ناو دیدارەگە ئەرا سەنین بلیت سەرکەفتن ئەرا قۆناغ نیمەی کووتایی، لە یەکیگ لە دیارترین رۊوەڕۊبۊنەیل پاڵەوانێتییەگە و چەوەڕیکریاگترینیان، چۊنکە هەر لایەنیگ تەقەلا دەێد ئەرا وەردەوامبۊن لە کاروانەگەی وەرەو رکابەری لەبان نازناو جەهانییەگە.

 سەرکەفتن لە رۊوەڕۊبۊن ئیسپانیا و بەلجیکا وەگەرد سەرکەفتن لە بازییەگەی ترەک لە قۆناغ نیمەی کووتایی یەک دۊنن، لە گامیگ نوو وەرەو رەسین وە بازی کووتایی.

 هەڵوژاردەی ئیسپانی وە ورەی بەرزیگەو چوودە ناو بازیەگە، دۊای ئەوەگ بازییگ جیواز لە قۆناغ وەرین پیشکەش کرد، و سەرکەفت لە دۊرەوخستن پورتوگال وە گۆڵیگ بی وەڵام، ئەرا ئەوەگ دووپات لە ئامادەیی و توانای خوەی بکەێد لە رکابەری وە رکداری لەبان نازناوەگە.

لە وەرانوەر ئەوە، هەڵوژاردەی بەلجیکی رەسیە قۆناغ چارەک کووتایی دۊای سەرکەفتنیگ وەرچەو لەبان هەڵوژاردەی ویلایەتە یەکگرتگەیل، خاوەن زەوی، وە ئەنجام (4-1)، لە بازییگ کە لەناوی رەنگدانەوەی هاز پەلاماردان و کەسایەتی خوەی کرد لە وەرانوەر یەکیگ لە دیارترین هەڵبگوژاردەیل پاڵەوانێتییەگە، ئەرا ئەوەگ دووپات لە ئامادەیی خوەی بکەێد ئەرا چگن وەرەو ناو تاقیکردنەگ نوو لە وەرانوەر هەڵوژاردەی ئیسپانی.

‏شەفەق نیوز ـ وەدویاچگن

‏لە ویلایەت تەکساس ئەمریکا مەکتەویگ تایوەت وە ناو 

‏"Alpha School" شیواز نوویگ خوەنستن پەیرەوکرێد کە زیرەکی دەسکرد شوین ماموسای کلاسیکی گرێد.

‏وە پای رووژنامەی "The Free Press"، لەی مەکتەوە 

‏ماموسا وەو جویر کلاسیکیە نییە کە ناسیمنێ بەڵکم رینیشاندەر هەس چەودێری رێکوپێک خوەنەوارەیل کەێد، باوجی وانەیل بیرکاری و زوان و زانستەیل نیەوشنەو چونکە رادەس زیرەکی دەسکرد کریاس.

‏سیستەم خوەنستن لەناوی وە شیواز ناوازەیگ رێکخریاس خوەنەوارەیل رووژانە وەگەرد زیرەکی دەسکرد کارکەن کە بەرنامەگە وەپای خێرایی و توانای هەر پوڕێد و خوەنەوارەیل لابتۆب وەکارتیارن .

‏دامەزرێنەرەگەی دووپاتکەێد ئێ مۆدیلە دەسمیەتی مناڵەیل دەێد مادە زانستیەیل وە خێرایی دوو ئەوەنە زیاتر  مەکتەوەیل ئاسایی فێربوون.

‏

‏

شەفەق نیوز- وەدویاچگن 

چەو دووسەیل تووپان، ئمڕوو سێشەممە، وەرەو کووتایی رکابەرییەیل هەشتەی جام جەهانی 2026 چوود، وە ئەنجامداین دوو بازی چەوەڕیکریاگ کە ناسنامەی دۊایین دوو هەڵوژاردە دیاری کەن کە گریەی سەرکەفتگەیل ئەرا چارەک کووتایی تەواو کەن.

 لە یەکەم بازی، هەڵەژاردەی میسری لەبان زەوی یاریگای "مێرسیدس-بێنز" لە شار ئەتلانتای ئەمریکی، لە سەعات 7:00 ئیوارە وە وەخت مەککەی پیرووز وەرکەفێدە هەڵوژاردەی ئەرجەنتینی؛ لە رۊوەڕۊبۊنیگ کە لەڕییەوە "سەماکارەیل تانگۆ" تەقەلای دووپاتکردن پاڵاوتنیان ئەرا رکابەری لەبان نازناو جەهانیی دەن، لە وەختیگ "فیرعەونەیل" ئومید تەقانن سوپرایزیگ گەورە و رەسین وە قۆناغ چارەکی کووتایی ئەرا یەکەم جار لە میژوویان کەن.

 لە بازی دۊیەم، هەردوگ هەڵوژاردەی سویسرا و کۆڵۆمبیا لەبان یاریگای "بی سی پلەیس" لە شار ڤانکۆڤەر کەنەدی، لە سەعات 11:00 ئیوارە وە وەخت مەککەی پیرووز یەکگرن، لە بازییگ کە هاوسەنگی زاڵە لەبانی ناوەین دوو هەڵوژاردە کە لە سەرەتای دەسکردن پاڵەوانیەتییەگەو ئاستەیل وەرچەویگ پیشکەش کردنە.

 وەرجەیە هەڵوژاردەیل مەغریب، فەرەنسا، نەرویج، ئینگلتەرا، ئیسپانیا، و بەلجیکا شوینەیل خوەیان لە قۆناغ چارەکی کووتایی مسۆگەر کردنە، وە چەوەڕیکردن ئەوەگ بازیەیل ئمڕوو دەریخەن ئەرا داپووشین پەردە وە شیوەیگ فەرمی لەبان رکابەرییەیل ئی قۆناغە.

شەفەق نیوز - وەدویاچگن 

جاریید ئیسحاقمان، وەڕیەوبەر ئاژانس ئاسمانی ئەمریکی "ناسا"، هوشداری دا لەوەگ شایەت چین لەبان ویلایەتە یەکگرتگەیل لە پێشبڕکێی ئاسمانی و نیشتن لەبان مانگ پبش بکەفێد.

 وتیش: چینییەیل کەشتیوانەیل ئاسمانی ئەرا مانگ کل کەن، یە چشتیگە هیچ دەمەقاڵیگ لەناوی نییە، پرسیارەگە ئەوەسە ئایا ویلایەتە یەکگرتگەیل وەرجە ئەوان گلەو خوەێد ئەرا بان مانگ!"، و باس ئەوە کرد کە ویلایەتە یەکگرتگەیل تۊنێد لەبان چین پیش بکەفێد.

هەمیش وت: ئیمە لەی وەختە وە دڵنیاییەو لە پێشبڕکێیگ ئاسمانیمن، و چین وە خێراییگ سەرسامکەر جۊلیەێد.

جی باسە کە سەرۆک بەرنامەی بنکەی مانگی لە ناسا کارلۆس گارسیا گالان، لە کووتاییەیل حوزەیران / یۆنیۆی گوزەشتە راگەیانۊد، کە ویلایەتە یەکگرتگەیل زانیارییەیل تەوەوایگ نەیرێد ئەرا کلکردن ئەرکیگ مرۆیی ئەرا بان مانگ و دەسکردن وە دروسکردن بنکەیگ لەوەرە.

جی باسە کە نیشتن کەشتی ئارتمیس 3" لەبان رۊ مانگ، کە لە بنەڕەتی ئەرا ساڵ 2027 بڕیار لەلی دریاۊد، دۊاخریا ئەرا ساڵ 2028، و وەرجە ئەوەیش بڕیار بۊ، گەشتەیل رێکخریاگ بیمرۆڤ ئەرا مانگ لە ساڵ 2027 وەڕیەو بوەریەێد، و وە هاتن ساڵ 2029، ناسا ئومید مسۆگەرکردن رەسین باوەڕپیکریاگ ئەرا بان مانگ و ئەنجامداین تاقیکردنەیل لەبانی کەێد، و لەشۊنی دروسکردن بنکەیگ سەرەتایی لەبان مانگ تیەێد، و وە هاتن ساڵ 2032 کەشتیوانەیل ئاسمانی چنە بان مانگ.

وەپای قسەیل فەرمی، ویلایەتە یەکگرتگەیل شەش جار لەبان مانگ نیشتیەسەو لە ناوەین هەردوگ ساڵ 1969 و 1972 لەناو بەرنامەی ئەپۆلۆ، کە 12 کەشتیوان ئاسمانی لەبان مانگ ری کردنە.

‏شەفەق نیوز - نیویۆرک

‏وڵاتەیل یەکگرتوو ریکۆردیگ پەیمانەیی نوو توومار کرد وە ئەنجامدان گەپترین نمایش ئەرا بازییە ئاگرینەیل لە میژوو خوەی، ئەوەیش لە ماوەی ئاهەنگەیل ساڵیاد 250ی سەروەخۆیی، وە وشانن نزیکەی 850 هەزار گلە گولەی ئاگرینی، وەراورد وە  ئەو 20 هەزار گولە ئاگرین لە ئاهەنگەیل ساڵ گوزەشتە لە واشنتۆن بوی.

‏نمایشەگە نزیکەی 40 خولەک درویژە کیشا، و ئاسمان واشنتۆن رووشن کرد وەرد ناوچەیل تریش، لە ناویان نیویۆرک، لەری وشانن  بازییە ئاگرینەیل لە شوونەیل جیاجیا.

‏سەرۆک ئەمریکی "دۆناڵد ترەمپ" و خانم یەکەم "میلانیە ترەمپ" نزوڕنە ئاهەنگەگە، وەگەرد شمارەیگ لە میوانەیل لە گۆڕەپان "ناشناڵ مۆڵ".

‏نمایشەگە وە گەورەترین نمایش لەو جویرە لە میژوو وڵاتەیل یەکگرتگ دانرێد، وەپای ئەو شمارەیلە کە لە ماوەی ئاهەنگەیل ساڵیاد 250ی دامەزرانن وڵاتەگە راگەیانریا.

‏

‏

‏

شەفەق نیوز ـ وەدویاچگن

‏تۆێژینەوەیل زانستی پەیوەنی راستەوخوەیگ لە ناوەین بەرزەوبوین پلەی گەرمی و زیایبوین بڕ توێشهاتن وەسەنگ گورچگ پەیاکردیە.

‏وەپای خەوەریگ لە ماڵپەڕی"washingtonpost"، وە مدوو دروسبوین شەپولیگ گەرمی بیپیشینە،  پسپۆرەیل  هووشداری دەن، گەرمی فرە بوودە کەمەوبوین شلەمەنی و هشکوبوین لەش، یەیش خەسی کانزاگان لە میز زیای کەێد یەیش پرۆسەی  دروسبوین کریستال و سەنگ گورچگ خێراتر کەێد.

‏وە بوود ئاڵشتبوین کەشوهەوا و زیایبوین وەردەوام پلەیل گەرما جیهانی، مەزەنەکرێد لە ساڵەیل ئایندە رێژەی دروسبوین سەنگ گورچگ وەشیوەی وەرچەو بەرزەوبوود وەپای مەزەنەیل تا ساڵ 2050 نزیکەی 

‏  56٪ی دانشتگەیل لەو ناوچەیلە زندگی کەن پلەی گەرمی گەرم و چامدارە رخداری فرەیگ ئێ پسایە هابانیان.

‏

شەفەق نیوز - وەدویاچگن 

رووژنامەی "لینتا.رو"ی رووسی لە زانایەیل زانکۆی ئەدیلاید ی ئۆسترالییەو وتیە کە یەکیگ لە گرنگترین مدووەیل ئەرا وازهاوردن لە جگارە و کەمەوکردن ئارەزوو فرە ئەرا کیشانی، ئەنجامداین چالاکی وەرزشییە وە شیوەیگ رێک و پێک.

رووژنامەگە وت کە لێکۆڵەرەیل وەدویاچگن ئەرا دەرئەنجامەیل 59 لێکۆڵینەوەی پەیوەندیدار وە وەرزش و کاریگەریی لەبان ئاڵوودەبۊن وە جگارە ئەنجام دانە، کە زیاتر لە 9000 کەس گردیەسە خوەی، و هەڵسەنگاندن ئەرا کاریگەری هەر یەک لە راهێنانە وەرزشییە تاکەکەسییەیل و بەرنامە وەرزشییە دریژماوەیل کردنە لەبان وازهاوردن لە جگارەکیشان، و لەبان تونی ئارەزوو کیشان جگارە، و نیشانەیل کەمەوبوین دۊای وازهاوردن لە جگارەکیشان.

ئەو لێکۆڵینەوەیلە دیاری کردنە کە ئەو کەسەیلە کە وە رێک و پێکی وەرزش کەن، ئەگەر وازهاوردنیان بە یەکجاری لە جگارەکیشان وە ریژەی 15% بەرزتر بۊە، و ئەگەر وازهاوردن لە کیشانی ئەرا ماوەی لای کەم هەفت رووژ لەشۊن یەک وە ریژەی 21% بەرزتر بۊە.

 لێکۆڵینەوەیل نیشان دانە کە ئەو کەسەیلە وەرزش کەن، ریژەی کیشان رووژانەیان وە بڕ دوو جگارە کەمەو کردنە، و تەنانەت تەنیا یەک دانیشتن لە راهێنان بەشدار بۊە لە کەمەوکردن ئارەزوو فرە ئەرا کیشان جگارە ئەرا ماوەی نزیکەی 30 خولەک دۊای کووتاییهاتنی.

 وەپای قسەی لێکۆڵەرەیل، نەبایەس راهێنانە لەشیەیل بونە جیگر ئەرا رییل چەسپیاگ ئەرا وازهاوردن لە جگارەکیشان جویر چارەسەر وە دەرمان و سەڵاکارییە پسپۆڕییەیل، وەلی دۊر نییە بوودە زیادکردنیگ سادە و دەسخستن ئاسان کە دەسمیەتی دەێد لە رەدکردن سەختترین مەوقەیل لە ماوەی تەقەلای وازهاوردن لە جگارەکیشان.

شەفەق نیوز- وەدویاچگن 

‏چەرمگی گیس وە گشتی جویر نیشانەیگ ئەرا پیربوین یا  لەڕەوبوین لەش دوینرێد، باوجی لە روانگەی بایلوجی ئێ دیاردە دەریگە ئەرا فامستن لەوەگ ئەرا پرۆسەی ئەوزەڵکردن لە قۆناغیگ وەدویا گرنگی وە خاشەوکردن بڕیگ چشت نیەێد.

‏وەپای خەوەریگ ماڵپەڕ"forbes"، هەرچەن هویریگ باو هەی ئوشێد نیمەی مەردم تا تەمەن 50 ساڵی نیمەی گیسیان چەرمگ بوود، باوجی  توێژینەوەیگ کە لە ساڵ 2012 لە گۆڤاڕ بەریتانی ئەرا بیماریەیل پووس و گیس بڵاوەوکریاس دەرخستیە، رێژەی راسکانی ئەو کەسەیلە کە وە تەواوی گیسیان چەرمگەو بویە لە تەمەن 50 ساڵی تەنیا لە ناوەین  6٪ ئەرا 23٪ ە.

‏وەگەرد یەیش، چەەرمگ بوین گیس داردەیگ گشتگیرە لەناوەین گشت کۆمەڵگەیل وەبی گوشدان وە جویر خۆراک، کەشوهەوا یا شێواز ژیان، بی ئەوەگ هویچ سوودیگ ئەرا مەنن یا زیایبوین بیاشتوود.

‏لە روی زانستی رەنگ گیی لەری خانەیل  مێلانۆسایت(melanocytes) بەرهەم تێد کە خانەی دروسکەر رەنگن و کەفنە ناو رەگ گیسەگە.

‏شەفەق نیوز ـ وەدویاچگن

‏هووکار سەرەکی شوردن دڵنگ نوو ورەجە وەکارهاوردنی لەوەر بویين ئەو وەجیماگە مادە کیمیایەیلەسە لەوەخت دروسکردن پڕووەگە کە بوودە مدوو هەستیاری و خوریان پووس وە تایوەت ئەرا مناڵەیل کوورپە کە پووسیان تەنکترە.

‏بیجگە لەوە دڵنگ نوو، تا رەسێدە دەس بسینەگە لە کارگە و ئەمارەیل تەپوتووز و پیسی و بەکتریا لەخوەی گردەوکەێد و وەلایەن کەسەیل ترەکیش تاقیکریاس.

‏ئەرا پاکەو کردن دڵنگەگە خاسترە وە ئاو سەرد بشوورێد و پاکەرەوەیل تایوەت وە پووس هەستیار بارێدە وەکارهاوردن، و ئیسفای ئەو تەمەیلە بکرێد لەبان دڵنگەگە نوسریاس ئەرا وەخت پاکەوکردنی.

‏

‏

شەفەق نیوز - وەشوینکەفتن 

بازیەیل خول 32 لە پاڵەوانێتی جام جەهانی 2026 وەردەوامە؛ کە ئمڕوو چوارشەممە، یاریگایەیل ئەمریکی دوو بازی وەخویان دوینن، یەکەمین ئینگلتەرا وەگەرد کۆمار کۆنگۆی دیموکراتی گردەو کەێد، و لە دویەمین بەلجیکا وەگەرد سەنیگال رۊوەڕۊ بوود، لە وەختیگ ئیوارەی سوو پەنجشەممە، بازیەیل ئی خولە کووتایی وەپی تیەێد وە هەردوگ بازی ویلایەتە یەکگرتگەیل وەگەرد بۆسنە و هەرسک، و ئیسپانیا وەگەرد نەمسا، لە ململانێیگ سەخت لەبان بلیتەیل رەدبوین ئەرا خول هەشتەم.

 لە هویردەکاری بازیەیل، ئمڕوو لە سەعات هەفت ئیوارە وە وەخت بەغدا،  هەڵوژاردەی ئینگلیزی وەگەرد هاوتا کۆنگۆییەگەی لە یاریگای "مێرسیدس بێنز" لە شار ئەتلانتا رۊوەڕۊ بوود، و هەڵوژاردەی ئینگلیزی دۊای چگنی ئەرا سەرداری کۆمەڵەی دوانزەهەم سەرکەفتۊ، لە وەختیگ هەڵوژاردەی کۆمار کۆنگۆی دیموکراتی شۊن خوەی لەناو خاسترین هەڵوژاردەیل کە پلەی سێیەم هاوردنە لە کۆمەڵەی یانزەهەم مسۆگەر کرد.

 رێک لە سەعات یانزەی شەو وە وەخت بەغدا، هەردوگ هەڵوژاردەی بەلجیکا و سەنیگال لە یاریگای "بانک ئۆف ئەمریکا" لە شار شارلۆت وەرد یەک بازی کەن، و بەلجیکا سەرکەفت ئەرا ئی خولە دۊای چگنی ئەرا سەرداری کۆمەڵەگەی وە گردەوکردن پەنج خاڵ لە دوو یەکسانبۊن لە وەرانوەر میسر و ئیران و سەرکەفتنیگ گەورە لەبان نیوزلەندا لە بازی کووتایی، وەلی سەنیگال، رەسیە ئی خولە جویر یەکیگ لە خاسترین سێیەمەیل، دۊای تاکە سەرکەفتنی لە کۆمەڵەی نۆهەم لەبان عراق وە پەنج گۆڵ پاک.

 جووس و خرووشەگە وەردەوام بوود کە شەوەکی سوو پەنجشەممە لە سەعات سێی شەوەکی وە وەخت بەغدا، هەڵوژاردەی ویلایەتە یەکگرتگەیل ئەمریکا (میواندار) رۊوەڕۊ هاوتا بۆسنییەگەی بوود لە یاریگای "لیڤی" لە سانتا کلارا لە ویلایەت کالیفۆرنیا.  ئەمریکییەیل تەقەلا دەن سوود لە هەردوگ هوکار زەوی و جەماوەر بگرن ئەرا وەردەوامبۊن لە رێڕەوەگە، لە وەختیگ بۆسنە و هەرسک خوازێد سوپرایزیگ نوو بتەقنێدەو دۊای سەرکەفتن جیاوازەی لە کۆمەڵەی شەشەم وە یەکسانبۊنیگ وەگەرد کەنەدا (1-1) و شکستیگ لە وەرانوەر سویسرا (4-1) و سەرکەفتنیگ یەکلاییکەر لەبان قەتەر (3-1).

 لە کووتایی، شەو سوو پەنجشەممە لە سەعات دەی شەو وە وەخت بەغدای پایتەخت عراق، ئیسپانیا وەگەرد نەمسا لە یاریگای "هارد رۆک" لە میامی رۊوەڕۊ بوود، لە بازییگ ئەوروپی پەتی، کە ماتادۆر ئیسپانی وە سەرداریکردن کۆمەڵەی هەشتەم وە هەفت خاڵ سەرکەفت، لە وەختیگ نەمسا جویر هاوەڵ (دویەم) کۆمەڵەی دەهەم وە چوار خاڵ سەرکەفت.

شەفەق نیوز - وەشوینکەفتن 

کۆمپانیای ئەپڵ ئامادەکاری کەێد ئەرا ئاشکراکردن زنجیرەی ئایفۆن 18 پرۆ لە ماوەی رۊداوە ساڵانە چەوەڕیکریایەگەی لە ئەیلول / سێپتەمبەر 2026، لە ناوڕاس مەزەنەیل وە بەرزەوبۊن نرخەیل و پیشکەشکردن خاسەوکردنەیل گەورایگ لە کار و زیرەکی دەسکرد و کامێرا، وەبی ئاڵشتکارییەیل بنەڕەتی لە دیزاین دەیشتەکی.

 وەپای دزەپیکردنەیل و راپۆرتە نووەیل، چەوەڕی کریەێد ئەپڵ کۆنگرە ساڵانەگەی لە ماوەی هەفتەی دویەم لە ئەیلول/ سێپتەمبەر بوەسێد، وەگەرد مەزەنەیل وە ئەوەگ رۊداوەگە لە رووژ 9 ئەیلول ئەنجام بگرێد، کە نزیکترین وادەس وەپای خشتەی هەمیشەیی کۆمپانیاگە لە خستنەڕۊ مۆبایلەیل ئایفۆن نوو، و راپۆرتەیل باس ئەگەر ئاشکراکردن یەکەمین مۆبایل ئایفۆن چەمیاگ لەلایەن کۆمپانیاگەو کەن.

 چەوەیل وەرەو نرخە چەوەڕیکریاگەیل زیاتر لە تایبەتمەندییەیل خوەی چن، دۊای ئەوەگ ئەپڵ وە کردار نرخ شمارەیگ لە ئامێرەیل ماک و ئایپاد بەرزەو کرد لەوەر بەرزەوبۊن خەرج دروسکردنە ئەلکترۆنییەیل، وە تایبەت پارچەیل هۊرمان، و شیەوکەرەیل چەوەڕی کەن نرخ iPhone 18 Pro وە نزیکەی 200 دۆلار بەرزەو بوود لە وەراورد وەگەرد نەوەی وەرین، تا لە 1249 تا 1299 دۆلار لە بازاڕ ئەمریکی دەس وەپی بکەێد، لە وەختیگ شایەت نرخ iPhone 18 Pro Max لە 1349 تا 1399 دۆلار دەس وەپی بکەێد.

و لە دیارترین بەرزەوکردنە چەوەڕیکریاگەیل پشت بەسانە وە چپس A20 Pro نوو دروسکریاگ وە تەکنەلۆژیای 2 نانۆمەتر لە کۆمپانیای TSMC، و چەوەڕی کریەێد چپسە نووەگە کاری گورجتر و توانایگ بەرزتر لە وەکارهاوردن وزە بیاشتوود، و خاسەوکردنەیل وەرچەویگ لە کارپیکردن بەرنامەیل زیرەکی دەسکرد و بازیەیل دابین بکەێد، هەرلیوا دزەپیکردنەیل نشان دەن کە مۆبایلەگە وەگەرد هۊرمان هەڕەمەکی رەسێدە 12 گێگابایت وەگەرد سیستەم کارپیکردن iOS 27 تیەێد.

هەرلیوا، ئەپڵ وەردەوامە لە خەسەوکردن توانایەیل سەکوو Apple Intelligence، کە چەوەڕی کریەێد iPhone 18 Pro وەشانیگ زیرەکتر لە دەسمیەتی دەنگی Siri پیشکەش بکەێد، وەگەرد فامستنیگ قۊڵتر ئەرا شیوەی کەسی وەکارهاور و خاسەوکردنەیل لە کارلیککردن وەگەرد ناوەڕۆک نشاندریاگ لەبان شاشەگە، هەرلیوا چەوەڕی کریەێد مۆبایلەگە مۆدێم C2 نوو لە ئەپڵ وەرگرێد ئەرا خاسەوکردن پەیوەندی و توانای وەکارهاوردن وزە و هاتێ خەسەوکردن خزمەتگوزارییەیل پەیوەندی لەڕی مانگە دەسکردەیلە.

وەگەرد وەردەوامبۊن سیستەم کامێرا پشتینە سیانییەیل وە هۊردی 48 مێگاپیکسڵ، باوجی راپۆرتەیل باس زیایکردن هاوینەیگ کونادار میکانیکی ئاڵشتکاری ئەرا هەستەوەر سەرەکییەگە کەن، ئەوەگ وە زەکارهاور کۆنترۆڵیگ خاستر دەێد لە بڕ ئەو رۊشناییە کە چوودە ناو کامێراگە، و چەوەڕییش کریەێد هەستەوەریگ وینەگردن نوو خاسەوکریاگ، و هاوێنەی نزیکەوکردن رووشنتریگ، و کامیرایگ وەرین وە هۊردی بەرزتریگ پیشکەش بکرێد، ئەوەگ رەنگ دەێدەو لەبان کوالێتی وینە شەوانەیل و وینەیل پۆرترەیت و توانایەیل گەوراەوکردن.

و دیار نییە ئەپڵ پیلان دانەێد ئەرا دووارە دیزاینکردنیگ گشتگیر ئەرا مۆبایلەگە ئی ساڵە، باوجی دزەپیکردنەیل قسە لەباوەت کەمەوکردن قەوارەی Dynamic Island کەن لەڕی خشتن بڕیگ لە پیکهاوردەیل Face ID لە ژیر شاشەگە، هەرلیوا کۆمپانیاگە وەردەوام بوود لە وەکارهاوردن شاشەیل LTPO+ کە کاراترن لە وەکارهاوردن وزە، وەگەرد هیشتن پێوەرەیل شاشەی ئیسە، کە 6.3 ئینجە ئەرا چاپ Pro و 6.9 ئینجە ئەرا چاپ Pro Max.

و دزەپیکردنەیل نشان دەن  کە رەنگیگ نوو وەناو Dark Cherry خریەێدە بغزغڕ تا بوودە رەنگ سەرەکی ئەرا زنجیرە نووەگە، وەگەرد رەنگەیل ترەک کە کەو کاڵ و بوور و نوقرەیی گرێدە خوەی، و چەوەڕییش کریەێد تەمەن پاتری خاسەو بوود وە سای توانای چارەسەرکەر A20 Pro، وەگەرد ئەگەر وەرگردن چاپ Pro Max وە پاترییگ گەوراتر لە نەوەی وەرین.

شەفەق نیوز - وەدویاچگن

‏زانایەیل لە دوورگەی "واین" لە ئینگلتەرا، سەنگبوییگ دەگمەن لە جویرە سەدەفیگ ئاو سازگار پەیا کردنە کە تەمەنی 125 ملیۆن ساڵە، و کورپە و مێروولەیل مایکرۆسکۆپی لە ناو چەرمیلەیگ هەڵگریانە.

‏وەپای خەوەریگ لە ماڵپەڕ "People"، یە کویەنترین بەڵگەی سەنگبویە لەبان گرنگی داین  سەدەفیگەیل کە میژووەگەی گلەوخوەێد ئەرا سەردەم دایناسۆرەیل.

‏گرنگی پەیاکردنەگە لەوەسە کە شانە نەرمەیل ناوە ئاژەڵەگە، لەوانەیش پێکهاتەیل زاوزێ و نەوە گەشەسەنینەیلی وە شیوەیگ ناوازە وە مدوو کانزایەیل وە هەڵگریای مەننە و لەناونەچگە.

‏یە جویرە سەدەفیگ کویەنە  ناوەی (Margaritifera valdensis)ە، هاوشیوەی جویرە نووەیل ئیسە ریەیل ئاڵووز ئەرا زاوزێ وەکارهاوردگە، وە شیوەیگ کە کۆرپەلەیل لە ناو چەرمیلگەیل دایگەگە گەشە کردگە و تەنانەت کانزای کالسیۆمیش ئەرایان دابین کریاگە تا تویکڵیان بونیات بنەن.

‏ئێ پەیاکردنە نهێنی ماددەیگ تاریک وە ناو "مۆڵۆسکایت" چارەسەر کرد کە زانایەیل زیاتر لە سەدەیگ بوی لەی نەفامستن، و دەرکەفت کە پاشمەنەی شانە نەرمە سەنگبویەیل زاوزێیە.

شەفەق نیوز - واشنتۆن

لیۆنێل مێسی بۊە یەکەم بازیزان کە توڕ لە هەفت بازی یەک لەدۊای یەک لە جام جەهانی تووپان  بهەژەنێد، وەختێگ گۆڵیگ ئەرا ئەرجەنتین لە وەرانەور ئوردن لە دالاس ئمڕوو یەکشەممە توومار کرد، و وە یەیش لە جۆست فۆنتین و جایرزینیۆ رەد بۊ.

 مێسی، کە جویر یەدەگ هاتیە ناو بازیەگە، گۆڵیگ لە لیدانیگ ئازاد لە دویری 25 مەترەو لە خولەک 80 توومار کرد، ئەرا ئەوەگ ئەنجامەگە بوودە 3-1.

 زنجیرەی گۆڵە یەک لەدۊای یەکەگەی مێسی دەس وەپی کرد لە سەرکەفتن ئەرجەنتین وە 2-1 لەبان ئوسترالیا لە جام جەهانی 2022 لە قەتەر، هەرلیوا لە وەرانەور هۆڵەندا و کرواتیا گۆڵ توومار کرد، وەرجە ئەوەگ دوو گۆڵ لە بازی کووتایی داستانئامێز وەرانوەر فەرەنسا توومار بکەێد کە وە بەرزەوکردن جامەگە کووتایی هات.

 وەردەوام بۊ لە ریڕەو گۆڵکاریکردنی لە کووتاییەیل 2026 دۊای ئەوەگ سێ گۆڵ وەرانەور جەزائیر و دوو گۆڵ ترەک وەرانەور نەمسا لە دویەم بازی ئەرجەنتین توومار کرد، و دۊای ئەوەگ توڕ ئوردن هەژان، شمارە پەیمانیەگای بەرزەو کرد تا بڕەسێدە 19 گۆڵ لە پاڵەوانێتییەگە.

فۆنتین توڕەگە لە شەش بازی یەک لەدۊای یەک وەگەرد هەڵوژاردەی فەرەنسی لە ساڵ 1958 هەژان، هەرجۊر ئەوەگ جایرزینیۆ وەگەرد هەڵوژاردەی بەڕازیل لە ساڵ 1970 کردەی.

شەفەق نیوز - وەشوینکەفتن 

سامان دەوڵەمەنترین پیاو لەبان رۊ زەوی، ملیاردێر ئەمریکی ئیلۆن ماسک، داوەزیا ئەرا ژیر وەربەس تریلیۆن دۆلار تا لە 957 ملیار جیگیر بوود، وەپای پەیمانەی "بلومبێرگ" ئەرا ملیاردێرەیل.

 یەیش وە مدوو داوەزیان تیر کۆمپانیای "سپەیس ئێکس" هات، و ماسک بۊە یەکەمین تریلیۆنێر لە میژوو وەرجە 12 رووژ، و وە دیاریکریای لە 12ی حوزەیران 2026، دۊای خستنەڕۊ گشتی سەرەتایی سەرکەفتگ ئەرا کۆمپانیاگەی "سپەیس ئێکس".

 وەگەرد دەسکردن دانیشتن سەرەکی لە دۊکە سێشەممە، بەشەیل "سپەیس ئێکس" وە ریژەی 3.9% داوەزیان تا بڕەسنە 148.57 دۆلار، ئەوەگ بۊیە مدوو داوەزیان بەهای بازاڕ کۆمپانیاگە ئەرا 1.99 تریلیۆن دۆلار.

 یەیش یەکەمین جارە لە وەخت خستنەڕۊ سەرەتایی پەیمانەییە، کە بەهای بازاڕ کۆمپانیای "سپەیس ئێکس" دابوەزێدە ژیر دوو تریلیۆن دۆلار، تا وەپی پلەی هەفتەم لە لیست گەوراترین کۆمپانیا گشتییەیل لە جەهان بگرێدە دەس، ئەوەیش ئەرا چوارەمین دانیشتن لەبان یەک لە زەرەدەیل بەهای بازاڕی.

جی باسە کە کۆمپانیاگە زیاتر لە 85 ملیار دۆلار لە ماوەی خستنەڕۊ سەرەتاییی لە حوزەیران 2026 گردەو کردۊد، کە لەناوی بەهای بازاڕییی لە وەربەس 2.9 تریلیۆن دۆلار رەد بۊ، ئەوە کە توانای دادەپی وە شیوەیگ وەختانە پیشکەفێدە بان "مایکرۆسۆفت" و "ئەمازۆن" و بچوودە ناو لیست گەوراترین چوار کۆمپانیای گشتی لەڕۊ بەها، باوجی کۆمپانیاگە لەو وەختەو نزیکەی 550 ملیار دۆلار لە بەهای بازاڕی خوەی لەدەس دایە لە وەرانەور ئاستە پەیمانەییلی کە لە خود ماوەگە توماری کردۊد.

 بیجگە لەوەگ ماسک کردە یەکەمین تریلیۆنێر لە میژوو، خستنەڕۊ سەرەتایی ئەرا سپەیس ئێکس بەشداری کرد لە دروسکردن زیاتر لە 4400 ملیۆنێر نوو لەناوەین فەرمانبەرەیل کۆمپانیاگە.

شەفەق نیوز - وەشوینکەفتن 

جەماوەر عراقی چەوەڕی چارەنۊس رویوەڕوبۊن چەوەڕیکریاگ وەگەرد هەڵوژاردەی فەرەنسی کەن لەناو خول دۊەم لە کێبەرکێیەیل کۆمەڵەی نۆهەم لە جام جەهانی 2026، لە سای مەزەنەیل کەشوهەوا کە هاتێ کاریگەری بخرێدە بان وەڕێوەچگن بازیە دیاریکریایەگە لە شار فیلادێلفیای ئەمریکی.

مەزەنەیل کەشناسی دەسنشان کەن ئەرا ئەگەر بەرزەوبۊن پلەیل گەرمی ئەرا نزیکەی 33 پلەی سەدی، هاوەخت وەگەرد وارانەیل رفت و زریانەیل تریشقەدار چەوەڕیکریاگ لە شار میواندار بازیەگە.

و رخەیل زیای بۊن لەبارەی کاریگەری رەوشەیل کەشوهەوا لەبان دیدارەگە دۊای ناچاربوين هەڵوژاردەی فەرەنسی ئەرا وسانن یەکیگ لە یەکەیل مەشقکردنی لەی دۊاییە وە مدوو زریانیگ تریشقەدار کە دا لە ناوچەگە.

 وەپای رێنماییەیل یەکێتی ناودەوڵەتی ئەرا تووپان (فیفا)، بازیەیل وە کوتوپڕ وسانیە لە وەخت ئاشکراکردن تریشقەیل لە نزیک یاریگاگە، و ری وە دووارە دەسکردن بازی نیەیرێد مەگەر دۊای رەدبۊن 30 خولەک تەواو بی توومارکردن هیچ چالاکییگ تریشقەدار نوو.

 چەوەیل وەرەو ئەو سەعاتەیلە چن کە کەفنە وەرجە بازیەگە ئەرا زانستن ئەوەگ ئایا رەوشەیل کەشوهەوا کاریگەری خەنە بان سازکردن رویوەڕوبۊنەگە یا وەڕێوەچگنی، لە دیداریگ کە وە گرنگ هەژمار کریەێد ئەرا حسابات پیشەنگی گرووپ نۆهەم.