تایبەت.. جویلەکردنیگ فەرمی وەرەو واشنتۆن و تاران ئەرا ئازادکردن نەفت عراق لە هورمز

شەفەق نیوز- بەغداد

زەینەب خەزرجی، ئەندام دەسەی نەفت و گاز و سامانە سروشتییەیل لە ئەنجومەن نوێنەرەیل، ئمڕوو یەکشەممە، ئاشکرای جویلەیگ دیپلۆماسی فەرمی عراقی کرد وەرەو هەردوگ لایەن ویلایەتە یەکگرتگەیل و ئیران ئەرا دڵنیابۊن لە وەردەوامی رەدبۊن تانکەرەیل نەفت عراقی لەڕی گەروو هورمز.

 خەزرجی، ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وت، کە "دوو رێڕەو سەرەکی لە گەرووەگە هەن، یەکیگیان هیزەیل ئەمریکی کۆنترۆڵی کەن، و ئەوەکە هیزەیل ئیرانی کۆنترۆڵی کەن، و دیاری کرد کە بەغداد لەڕی دانوسەنینە راسەوخوەیلی وەگەرد هەردوگ لایەن تەقەلا دەێد ئەرا دڵنیابۊن لە رەدبۊن تانکەرەیل بیانی کە نەفت عراقی هەڵگردنە لەڕی گەرووەگە.

وەگورەی قسەیلی؛ عراق تەقەلا دەێد ریدان وە رەدبۊن تانکەرەیل نەفت وە شیوەیگ وەردەوام و هەمیشەیی بوود، و نەک وە وەختانە یا ئەرا ماوەیگ دیاریکریاگ، بە جۊریگ گونجیان هەناردنەیل نەفتییەیلی مسۆگەر بکەێد و کاریگەر نەون وە پەرەسەنینە ئەمنییەیل لە ناوچەگە.

 لەباوەت هەناردنەیل نەفتی، خەزرجی دیاری کرد کە "هەناردنەیل عراق ئیسە رەسیەسە ئاست 60 لە سەد"، وتیش کە هەناردنەیل لە سەرەتای جەنگەگە داوەزیا ئەرا کەمتر لە ملیۆنیگ بەرمیل لە رووژیگ، وەرجە ئەوەگ پلە وە پلە بەرزەو بوود ئەرا نزیکەی ملیۆنیک و 500 هەزار بەرمیل لە رووژیگ، و ئیرنگە دوو ملیۆن بەرمیل لە رووژیگ رەد کەێد.

 ئەندام دەسەی نەفت و گاز و سامانە سروشتییەیل پەرلەمانی مەزەنە کرد کە ماوەی ئایندە "خاسبوینیگ وەرچەو لە هەناردنەیل نەفت خام وەخوەیەو بۊنێد، تا رەسین وە سێ ملیۆن بەرمیل لە رووژیگ"، و یەیش رەنگ دەێدەو لە بەرزەوبۊن داهاتە داراییەیل دەوڵەت و دابینکردن مووچەی فەرمانبەرەیل لە مانگەیل ئایندە.

 عراق، کە فرووشتن نەفت نزیکەی 90% لە داهاتەیلی دابین کەێد، وەرجە سەرهەڵداین جەنگ لەبان ئیران لە 28 شوبات گوزەشتە، نزیکەی 4 ملیۆن بەرمیل نەفت لە رووژیگ دەرهات، و ریژەیگ کە بەسێد لە 105 ملیۆن بەرمیل لە مانگیگ هەناردە کرد، کە فرەیگیان لە بەسرە لە باشوور وڵاتەو بۊ، لەڕی گەروو هورمز کە نزیکەی 20% لە خوازینەیل وزە لە جەهان لەلییەوە رەد بۊ.

وەلی بەسانن گەروو ئاوییەگە لەلایەن ئیرانەو عراق ناچار کرد وە وەسانن بەرهەمهاوردن لە فرەی کێڵگەيلی دۊای ئەوەگ ئەممارەیل پڕ بۊن، و پەنابەردن ئەرا هەناردن وە بڕەیل سنووردار لەڕی سووریا لەڕی تانکەرەیل بارهەڵگر، و تورکیا لەڕی مڕ لویڵەیل ئەرا بەندەر جەیهان.

 دۊای وازکردنی ئەرا ماوەی کوڵیگ دۊای واژووکردن یاداشت لەیەکفامستن وەگەرد واشنتۆن لە حوزەیران گوزەشتە، تاران دوانە دەسوەردا جۊلەی دەریاچگنی لە هورمز دۊای دەسکردن وە کارەیل جەنگی لە سەرەتای تەمموز.

 هەناردنەیل نەفت عراقی دروس لە تەمموز گوزەشتە، نزیکەی 49 ملیۆن بەرمیل بۊ، کە زیاتر لە 30 ملیۆنی لەڕی گەروو هورمز رەد بۊ، وەپای بەیاننامەیگ لە وەزارەت نەفت فیدراڵی.