دۊای وازکردن هورمز.. چەوەرێکردن ئەمریکی ئیسرائیلی "وە وریایی" ئەرا گام هاتگ
شەفەق نیوز - واشنتۆن
مستەفا هاشم
تۆماس واریک، گەورە توێژەرەیل لە ئەنجومەن ئەتڵەسی، ئمڕوو جمعە، ئاشکرای نیشانەیل قۆناغیگ نوو و ناسک کرد کە ناوچەگە وەپیەو رەد بوود، لە سای تێکەڵکیشبوین دۆسیەی ئاسایش دەریاوانی لە گەروو هورمز وەگەرد چارەنویس دانوسەنین و گفتوگۆیل لەناوەین واشنتۆن و تاران، و هویرەیل ئەمنی ئیسرائیل لە لوبنان.
واریک، لە قسەیلی ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز، وت: راگەیانن ئیران ئەرا وازکردن گەروو هورمز لە وەرانوەر کەشتییە بازرگانییەیل لەو ماوە کە مەنیەسەو لە ئاگربەسەگە نیشاندەرەیلیگ هەڵگرێد لەبان خواستیگ راسگانی ئەرا کەمەوکردن گرژییەیل، بەڵام دویر نەخست کە ئی گامە مانۆڕیگ ئیرانی بوود تا دۊاتر ئامانج چەسپانن جەزرەوەی رەدبوین لەبان کەشتییەیل وەدی بارێد، ئەوەیش کاریگە هیمان نیشانە کۆتاییەیلی رووشن نەوینە.
لە وەرانوەر ئەوە، دیار کەێد کە دۆناڵد ترەمپ سەرۆک ئەمریکی هیمان پابەندە وە ستراتیژیەی هوشیاری و فشار، کە هیزە دەریاییەیل ئەمریکی لە کەنداو عومان هیلێدەو ئەرا چەودیاریکردن رەوشەگە لە نزیکەو و مسۆگەر ئەوەگ ئی دەسپیشخەرییە نییەودە ئامرازیگ ئەرا باجگردن دارایی.
واریک دووپات کەێد کە "ئومیدیگ راسگانی" هەس لەوە کە گەرووەگە وە راسی لە وەرانوەر جویلەی دەریاوانی جەهانی واز بمینێد، کە شایەت یەیش وە خاسی رەنگ بەێدەو لەبان ئارامی بازاڕەیل وزە.
وە چگن وەرەو یەکلاییکردن رەسین وە رێککەفتنیگ گەورە لەناوەین هەردگ لایەن، واریک دیاری کرد کە دا 24 سەعات گوزەشتە وەرەونواچگنیگ وەرچەو وەخوەی دی کە نیشانەی شکانن یەخەگە دەێد.
هەمیش وت: ریەگە هیمان پڕە لە خاڵەیل بنەڕەتی فرەیگ و ئاڵووزەیل کە هەوەجە وە چارەسەرەیلیگ ریشەیی دیرن وەرجە راگەیانن هەر رێککەفتنیگ کۆتایی.
ئی گەشبینی هوشیار، درویژەو بوود تا بڕەسێدە هەڵوێست ئیسرائیلی، کە واریک دیاری کەێد کە تەلئەبیب لەی وەختە وەگەرد رەوتەگە ری کەێد و چەودیاری رێڕەو دیپلۆماسی وە ئارامییگ وەختانە کەێد، بەڵام ئی رازیبوین ئیسرائیلییە بەسیاس وە مەرجیگ بنەڕەتی و تاقانە، ئەوەیش توانای حکومەت لوبنانییە لەبان ماڵین چەک حزبوبلڵا وە شیوەیگ راسگانی و کاریگەر، کە ئەوەیش دۆسیەیگە نوێنەرایەتی سان بنەڕەتی کەێد ئەرا سەقامگیری بەرەی باکوور و مسۆگەرکردن سەرکەفتن هەر دانوسەنینیگ هەرێمی گشتگیر.
وعەباس عراقچی وەزیر دەیشت ئیران، لە وەختیگ گوزەشتە لە ئمڕوو جمعە، راگەیان کە گەروو هورمز وە شیوەیگ تەواو واز کریاس دۊای رەسین وە رێککەفتنیگ کە بڕیار وسانن تەقە لەناوەین لوبنان و ئیسرائیل دەێد.
دۊەکە پەنجشەممە، دۆناڵد ترەمپ سەرۆک ئەمریکا، وسانن تەقە لە لوبنان ئەرا ماوەی دە رووژ راگەیان، کە لە سەعات 5 ئیوارەی ئمڕوو وە وەخت ئەمریکا دەسوەپی کەێد.
هەرلیوا، ئیسرائیل ئمڕوو دووپاتکردنی لەبان وسانن تەقە وەگەرد لوبنان نووەو کرد، و ئەوەگ وەرەو کار سیاسی و سەربازی هاوبەش وەگەردی چوود.
