ئێلام.. لەوەڕگەیل کەفنە وەر رخباری بیاوانبوین تیەن لەناو هوشدارییەیل

شەفەق نیوز - ئێلام

لەوەڕگە سروشتییەیل لە پارێزگای ئیلام فەیلی لە خوەرهەڵات کوردستان (خوەراوای ئیران)، کە کەفێدە ناو دریژایی زنجیرە کویەیل زاگرۆس، کەفنە وەر فەوتیان ژینگەیی وەرچەویگ، لە ئەنجام تیکەڵبوین هەردوگ هووکار ئاڵشتکاری کەشوهەوا و چالاکییە مرۆييە رێکنەخریاگەیل، لەناو هوشداری شارەزایەیل ژینگە لە رەنگدانەوەی ئی دیاردە لەبان ئاسایش خوەراک و سەقامگیری ئابووری ئەرا کۆمەڵگە ناوخۆییەیل لە ناوچەگە.

 وەپای راپۆرتیگ لە ئاژانس میهر ئیرانی کە ئاژانس شەفەق نیوز ئەڵگەردانی کردگە، ئی لەوەڕگەیلە، کە وە روی ژینگەییەو وە "سۊەیل ناوچەگە" ناوب نریەن، سیستەمیگ زیندەگی دروس کەن کە بەشداری لە رێکخستن کەشوهەوای ناوخۆیی کەێد، و نواگیری ماڵین خوەڵ بوود، بیجگە لەوە کە سەرچەوەی بنەڕەتیە ئەرا ژیان هەزاران لە ئاژەڵدارەیل و کۆمەڵگە گوندنشینەیل، باوجی ساڵەیل دۊایی کەمەوبوین تۊنیگ لە داپووشەر رووەکی وەخوەیان دین وە هووکار شەپوولەیل هشکەساڵی یەک لە دۊای یەکەیل و لەوەڕین ستەمکارانە.

کووچ وەرزانە

و لە خوەنستنەیل فەرمیە ئەرا قەیرانەگە، وەڕێوەبەرایەتی سەرچەوە سروشتییەیل و ئیدارەی ئاوڕیژەیل لە ئیلام وتن: پارێزگاگە وە "زمسانەهەواریگ باو" ئەرا رێن ئاژەڵەیل تیەریەێدە هەژمار کە لە پارێزگایەیل هاوساوە تیەین جویر کرماشان، و هەمەدان، و لوڕستان لە ماوەی وەرزە سەردەیل، و ئی کووچ وەرزانەی فراوانە ملیۆنا سەر لە ئاژەڵ خەێدە رۊوەرۊ ژینگەیگ لەوەڕگەیی کە توانایگ سنووردار لە لەخوەیگردن دێرێد.

ووەرپرسە ژینگەییەیل لە ناوچەگە بانگەواز کردن ئەرا هەوەجەی ئاڵشتبوین لە میکانیزمەیل ئیدارەی باو کە لەبان لەوەڕین واز وەساگە وەرەو نموونەی "ئیدارە وەپای سیستەم ژینگەیی تەواو"، وە دووپاتکردن لەبان پابەندکردن لایەنە سوودمەنەیل وە رینماییە هونەرییەیل و جیوەجیکردن پلانەیل لەوەڕین دەوری ئەرا ریگریکردن لە هشکەوبوین خاکەگە و دابینکردن ماوەیگ تەواو ئەرا داپووشەر رووەکی.

توانای لەخوەیگردن  راسیەگە 

داتایەیل ئاماری هونەری  نشان دەن و کە فشار لەوەڕین لە بڕیگ لە ناوچەیل ئیلام نزیکەی 4 تا 5 جار رەد لە توانای هەڵگردن لەوەڕگەیل کردگە، و ئی شیواننە گلەو دەێد ئەرا پابەندنەوین ورد وە هەڵسەنگاندن زانستی ئەرا بەشە لەوەڕگەییەیل و وەختە دیاریکریاگەیل ئەرا چگن و دەرچگن رێنەیل، وەل ئەوەگ گریەبەسەیلیگ رێکخستن درویژماوە هەس کە ئەرا سی ساڵ وەگەرد سوودمەنەیل درویژە دبرێد.

 تایبەتمەنەیل لە کاروبار کشتوکاڵی و ژینگەیی هوشداری دەن  کە وەردەوامبوین ئی کەمەوبوینە شایەت بوودە هووکار زەرەدیگ کە قەرەبوو نیەکریەێد لە فرەجۊری زیندەیی ئەرا زاگرۆس، چۊنکە وە کردار نزیکەی 420 هەزار هێکتار لە زەوییە لەوەڕگەییە وەرینەیل ئەڵگەردیانە ئەرا ناوچەیلیگ کە مەینەتی لە دەرکەفتەیل بیابانبوین و هشکەساڵی کیشن.