"ئەگەرەیل ململانێ فرەو بوون".. پۊتین توومەتبار "ناتۆ" کەێد وە دزە کردن ئەرا ناو زەریای ئارام
شەفەق نیوز- مۆسکۆ
ڤلادیمیر پۊتین، سەرۆک رووسیا، ئمڕوو چوارشەممە، توومەتبار هاوپەیمان باکوور ئەتڵەسی "ناتۆ" کرد کە "دزە کەێد" ئەرا ناوچەی زەریای ئارام، و هوشداری دا لە زیابۊن ئەگەرەیل هەڵگیرسیان جەنگ لە ناوچەگە، و باس بڵاوکردن یا نەخشەکیشان ئەرا بڵاوکردن سیستەمەیل چەک نوو و دروسکردن باڵەیل سەربازی و سیاسی لەناوی کرد.
یەیش ئامادەبۊنی لە قۆناغ کووتایی لە مانۆڕەیل کەشتییەیل زەریای ئارام رووسی لە شار یوجنۆ-ساخالینسک لە ئەوپەڕ خوەرهەڵات رووسیا هات، کە وت: "دۊنیمن، وەداخەو، کە ئەگەر هەڵگیرسیان جەنگ لەیرە (لە زەریای ئارام) فرەو بوود، هاوپەیمان ناتۆ دزە کەێدە ئێرە، و باڵەیل سەربازی و سیاسی نۊ دروس بوون، و سیستەمەیل چەک نوو بڵاو کریەێد یا نەخشە ئەرای کیشیەێد لێرە بڵاو بکریەێد، کە یەیش هەڕەشەیل لەبان وڵاتەگەمان دیرێد".
پۊتین دووپات کرد کە مانۆڕەیل کەشتیەیل زەریای هێمن ئارام ئەرا مقیەتیکردن لە ئامادەیی جەنگی ئەرا کەشتییەیل و مقیەتیکردن بەرژەوەنی و ئاسایش رووسییەیل لە ناوچەی ئاسیا و زەریای ئارام، وەگەرد خەسەوکردن توانایەیل سەربازی رووسیا لە ناوچەگە، وباس هەوەجەی سوودوەرگردن لە "ئەزموون ئۆپراسیۆنە سەربازییە تایبەتەگە" کرد.
وتیش کە پیادەی دەریایی سەر وە کەشتیەیل زەریای ئارام توانای جیوەجیکردن گشت ئەرکە جەنگییەیل دیرن، و دەسخوەشی لە ئازایەتی و پیشەییبوین و پاڵەوانیتییان کرد.
لەباوەت ژاپۆن، پۊتین وت کە تۆکیۆ، رووسیا خستە ناو، "ئەرا یەکەمین جار"، ناوچەی سەرچەوەیل هەڕەشەی سەرەکی لە نوترین بەڵگەنامەیل هویروباوەڕی سەربازیی خوەی، و لە خود وەخت دووپات کرد کە مۆسکۆ هەڕەشەیگ ئەرا ژاپۆن دروس نیەکەێد و هیچ بانگەشەیگ دژی نەیرێد.
سەرۆک رووسیا رەخنە لەو سزایەیلە گرد کە ژاپۆن لەبان وڵاتەگەی چەسپانیە لەبان باکگراوەند جەنگ لە ئۆکرانیا، و وت کە قسەکردن لەباوەت ئەگەر دەسگردن وەبان کەشتیەیل رووسی و فرووشتن موڵکەیل رووسی نوێنەرایەتی، "چەتەیی و تاڵانی" کەێد، و هوشداری دا لەوەگ جیوەجیکردن جۊر ئی رێکارەیلە لەبان زەوی هیلید مۆسکۆ وە هەمان شیوە وەڵام بەێد، تەنانەت لە ناوچەی وەرپرسیاریەتی کەشتیگەل زەریای ئارامیش.
لە وەرانوەر ئەوە، پۊتین دووپات لە ئامادەیی رووسیا کرد ئەرا مینەکردن چارەسەرەیل ناوەنجی وەگەرد هاوسایەیل و هاوبەشەیلی، لەڕۊ بەرژەوەنییە هاوبەشەیلەو، وتیش کە مۆسکۆ وەردەوامە لە خەسەوکردن ئاسایش خوەی لە ناوچە جیاجیایەیل.
و مانۆڕەیل کەشتیگەل زەریای ئارام رووسیا لە 4 ئاب ئیسەوە وەڕیەوە چوود وە سەرکردایەتی فەرماندەی کەشتیەیل ئەدمیراڵ ڤیکتۆر لینا، و نزیکەی 60 کەشتی و ژیرئاوگەرد و کەشتی پاڵپشتی لەناوی بەشداری کەن، و 30 فرۆکە و هێلیکۆپتەر و فرۆکەی بیفڕۆکەوان، و زیاتر لە 13 هەزار سەرباز.
مەشقەیل لە ئاوەیل دەریای ژاپۆن و دەریای ئۆخۆتسک و بەش باکوور خوەراوای لە زەریای ئارام جیوەجی کریەێد، لە وەختیگ پۊتین وەدۊاچگن ئەرا قۆناغ کووتایی لەبانی کرد لەبان کەشتییە مووشەکییەگەی "ڤاریاگ".