دەسکردن وە خول پەنجەم دانوسەنین ئیسرائیل و لوبنان

شەفەق نیوز - واشنتۆن

باڵیۆزخانەی ئیسرائیلی لە واشنتۆن، ئمڕوو سێشەممە، خەوەردا لە دەسکردن خول پەنجەم لە دانوسەنین ناوەین ئیسرائیل و لوبنان وە ناوەنجیکاری ئەمریکا.

 ئامادەکاری کریا ئەرا ئی دانوسەنینە راسەوخۆیەیلە کە ئەرا ماوەی سێ رووژ لە واشنتۆن پایتەخت ئەمریکی ساز کریەین، لەڕی پەیوەندییەیل ەاسیگ لەلایەن وەزیر دەیشت ئەمریکی مارکۆ رۆبیۆ، وەگەرد لایەن لوبنانی، هاوتەریب وەگەرد تەقەلایەیل دیپلۆماسی کە جیگر سەرۆک ئەمریکی جەی دی ڤانس سەرکردایەتییان کرد ئەرا چەسپانن ئارامی لەناوەین هەردوگ وڵاتەگە.

 دوو شاند ئەمنی و سیاسی نۊنەرایەتی لایەن لوبنانی کەن، وە سەرۆکایەتی باڵیۆز سیمۆن کەرەم و ئامادەبۊن باڵیۆز لوبنان لە واشنتۆن نەدا مەعوەز، لە وەختیگ باڵیۆز یەحیئیل لیتەر سەرۆکایەتی لایەن ئیسرائیلی کەێد، وە شۊنگیری لەلایەن سەرۆک وەزیرەیل بنیامین نەتەنیاهۆ و وەزیر وەرگری یسرائیل کاتس.

 وەزیر دەیشت ئەمریکی مارکۆ رۆبیۆ سەرپەرشتی دانوسەنینەیل کەێد، کە بڕیارە خولیگ کەنداوی ئەنجام بەێد کە سێ رووژ کیشێد.

 وەپای ئەوەگ کەناڵ 12 ئیسرائیلی خەوەرداد، باسکردنەیل لەناو دوو رێڕەو جیاواز ساز کریەین کە ئەوانیش تیمیگ سیاسی و تیمیگ سەربازین، کە تیمە سیاسییەگە باڵیۆز ئیسرائیلی لە ویلایەتە یەکگرتگەیل لەخوەی گرێد، وەگەرد وەرپرسەیلیگ لە ئەنجومەن ئاسایش نەتەوەیی.

باوجی تیمە سەربازییەگە، وەرپرسەیل دیاریگ لە دامەزراوەی ئەمنی لەخوەی گرێد، لەناویانیش سەرۆک بەش ستراتیژی عەمیخای لیڤین و جیگیریی کارەیل پاشکۆی سەربازی ئیریک بن داڤ، وە بەشداریکردن تیمەیل کار تایبەتمەن.

 سەرچەوەیگ ئیسرائیلی وت کە شاندەگە لە ماوەی باسکردنەیل نەخشەیلیگ خەێدە رۊ ئەرا دەسنشانکردن ناوچەیگ نموونەیی لە لوبنان، کە بەشیگی کەفێدە باشوور چەم لیتانی و بەشیگی کەفێدە باشوور کڕ زەرد، لەبان ئەوە کە سوپای ئیسرائیلی لەلیان بکیشێدەو لە چوارچیوەی ئەزموونیگ مەیدانی.

 سەرچەوەگە ئەرا خود کەناڵەگە دیاری کرد کە سوپای لوبنانی بڵاوبۊن لەناو ئی ناوچە گرێدە دەس، لە وەختیگ هیزەیل ئەمریکی ئەرک چەودیاریکردن و سەرپەرشتی گرنە دەس.

لە وەرانەور ئەوە، سەرۆک وەزیرەیل ئیسرائیلی بنیامین نەتەنیاهۆ، دووپات کرد لەبان مەنین هیزەیلی لە ناوچەی ئەمنی لە باشوور لوبنان، تا ئەو وەختەگ هەوەجە بوود، ئەرا مقیەتیکردن دانیشتگەیل باکوور و ئیسرائیلییەیل.

 لە ناوڕاس وەردەوامبۊن ئاڵووزییەیل ناوەین ئیسرائیل و ئەمریکا لەباوەت یاداشت لەیەکفامستن وەگەرد ئیران و جەنگ لە لوبنان، نەتەنیاهۆ دووپات کرد، کە ئیسرائیل گورزیگ تون وەشانیەسە تاران و باڵەیلی لە ناوچەگە.

 سەرۆک ئەمریکی دۆناڵد ترەمپ ئیوارەی دۊکە دوشەممە دڵنیایی خوەی نیشان داد وە توانای خوەی لەبان چارەسەرکردن کێشەی نەوین ئارەزوو لای ئیسرائیل لە کیشانەوەی هیزەیلی لە باشوور لوبنانی. و ئەرا رووژنامەنویسەیل وت: من زیرەکم لە چارەسەرکردن کێشەیل، و وە زویوەزوی گەورا چارەسەریان کەم، لەناویانیش وەگەرد بیبی (بنیامین نەتەنیاهۆ).

جی باسە کە نەتەنیاهۆ و فرەیگ لە وەرپرسەیل ئیسرائیلی دۊنن بۊ کە یاداشت لەیەکفامستنەگە کە ترەمپ وەگەرد لایەن ئیرانی واژووی کرد لە چوارشەممەی گوزەشتە، رخدارییگ گردەسە خوەی ئەرا توانادارکردن ئیران کە جویر دوژمنیگ سەرسەخت ئەرا ئیسرائیل دۊننیەی، و کۆتکردن توانایان لەبان وەڵامداین ئەرا ئەو هەڕەشەیلە کە لە حزبولڵا لە لوبنانەو دەرچن.